Chương 5: Bí Mật Của Thanh Liên

Tiếng nói ấy cất lên từ sau dãy bếp phụ, nơi có giàn dưa muối chắn ngang, và Vân Ca đáng lẽ không nên nghe thấy.

Nàng đứng lại.

Không phải vì tò mò. Sau đêm qua, mỗi âm thanh trong phủ này đều có thể là một lưỡi dao chĩa vào lưng, và nàng học cách nghe trước khi bước. Nhưng giọng thứ nhất thì nàng nhận ra ngay — thấp, hơi khàn, cái kiểu nói lén lút của kẻ quen truyền lời sau cột nhà. Giọng thứ hai thì run, và Vân Ca biết nó hơn cả giọng của chính mình.

“Ngươi nghĩ kỹ đi,” giọng khàn nói. “Phu nhân đợi đã lâu rồi. Bạc thì ngươi đã nhận, chớ có nói chưa.”

“Ta… ta trả lại được mà.” Thanh Liên. Giọng cô bé nhỏ đi như nói trong chăn. “Tháng trước ta nhận, nhưng ta chưa làm gì hại tiểu thư cả. Ta không nói gì, không bỏ gì vào trà, không mở cửa phòng.”

“Chưa làm, khác với không làm.”

“Khác thế nào?”

“Phu nhân không cần ngươi làm gì to tát,” giọng khàn chậm lại, như kẻ chợ đang dạy cách mặc cả. “Chỉ cần mỗi tối ngươi kể lại tiểu thư ăn gì, ngủ lúc nào, gặp ai. Chuyện nhỏ như hạt bụi. Hạt bụi chẳng giết ai.”

Một khoảng im. Rồi tiếng thở của Thanh Liên, ngắn và dồn.

“Ta không kể.”

“Ngươi đã nhận bạc.”

“Ta trả lại.”

“Trả lại cho ai?” Giọng khàn bật cười khẽ, khô như lá rơi trên gạch. “Ngươi đem bạc đặt trước mặt phu nhân, xem bà có nhận không. Rồi xem bà có nhận ngươi không. Một đứa nha hoàn biết quá nhiều, mà lại không chịu làm việc — ngươi nghĩ phủ này còn chỗ cho ngươi sao?”

Thanh Liên không đáp. Vân Ca nghe tiếng vải cọ vào nhau, như cô bé đang xoắn vạt áo trong tay.

“Ta không muốn hại tiểu thư,” Thanh Liên cuối cùng nói, và lần này giọng cô không run nữa. Nó chắc, như người đã quyết điều gì trong lúc im lặng. “Tiểu thư đối xử với ta… khác. Ngươi về nói với phu nhân, bạc ta sẽ trả, sai ta chịu, nhưng ta không làm tai mắt cho ai hết.”

“Ngu ngốc.”

“Ừ, ta ngu.” Thanh Liên nói. “Nhưng ta ngủ được.”

Tiếng bước chân bỏ đi, nhanh và bực. Vân Ca đứng sau giàn dưa muối, tay đặt trên cạnh gỗ, và mùi dưa chua xộc lên mũi nàng — mùi chua gắt, lẫn mùi tro bếp nguội. Nàng đứng đó thêm một khắc, đủ để tiếng bước chân khuất hẳn, rồi mới bước ra.

Thanh Liên đang ngồi xổm bên chậu than, hai tay ôm lấy mặt. Vai cô bé run lên từng đợt, nhưng không có tiếng khóc. Khi nghe động, cô ngẩng phắt lên, và mặt cô trắng bệch đi khi thấy người đứng trước mặt.

“Tiểu thư…”

Vân Ca không nói gì ngay. Nàng nhìn cô bé, nhìn bàn tay đang siết lấy vạt áo — bàn tay có vết sẹo nhỏ nơi ngón út, vết sẹo mà nàng nhớ mang máng từ kiếp trước, hôm Thanh Liên ngã xuống trước mặt nàng, máu chảy ra từ ngực, và trên tay cũng có vết sẹo ấy.

Nàng cúi xuống, nhặt một cọng rơm rơi trên nền, xoay nó trong ngón tay.

“Đứng dậy đi,” nàng nói. “Nền lạnh.”

Thanh Liên không đứng dậy. Cô bé quỳ nguyên ở đó, hai tay chống xuống nền gạch, trán cúi gằm. Vân Ca thấy nước mắt bắt đầu rơi xuống mu bàn tay cô, từng giọt một, lặng lẽ.

“Tiểu thư đã nghe hết rồi.” Giọng Thanh Liên nghẹn lại ở cổ. “Vậy… tiểu thư cứ đánh, cứ đuổi. Ta không oán.”

“Ta hỏi ngươi mấy điều.” Vân Ca ngồi xuống bên cạnh chậu than, cách cô bé một khoảng đủ để hai người nhìn thẳng được vào mặt nhau. “Trả lời thật.”

Thanh Liên gật đầu, nước mắt vẫn rơi.

“Phu nhân tìm ngươi lúc nào?”

“Tháng trước.” Cô bé nuốt khan. “Sau hôm tiểu thư ngã ở thềm nhà từ đường. Bà cho gọi ta ra ngoài viện, bảo rằng… rằng tiểu thư nhà này sắp gả đi xa, đi rồi thì nha hoàn theo hầu cũng không còn chỗ. Bà nói chỉ cần ta để mắt mỗi ngày tiểu thư ăn gì, gặp ai, nói gì với lão gia, thì sau này bà lo cho ta một chỗ tử tế, không phải chui rúc bếp núc.”

“Ngươi nhận bạc chưa?”

Thanh Liên im một thoáng. Rồi cô đưa tay vào trong vạt áo, lấy ra một chiếc túi nhỏ, đặt xuống nền, đẩy về phía Vân Ca. Túi vải xám, buộc dây thừng, nặng trĩu.

“Mười lượng.” Cô bé nói, giọng nhỏ như sợ chính mình nghe thấy. “Ta nhận, nhưng ta chưa tiêu một đồng. Ta giấu dưới gối, định… định hôm nào tiểu thư gả đi thì trả lại cho người, để người có cái mà xoay.”

Vân Ca nhìn túi bạc, không đụng tới. Nàng nhìn khuôn mặt cô bé — mắt to, đỏ hoe, cái miệng vẫn cắn chặt như để giữ cho mình khỏi bật khóc thành tiếng.

“Vậy ngươi đã nói gì với bà ấy?”

“Không gì hết.” Thanh Liên lắc đầu lia lịa. “Mỗi lần bà cho gọi, ta bảo tiểu thư ăn kém, ngủ kém, hay ngồi một mình ngoài hiên. Toàn chuyện ai nhìn cũng thấy. Ta chưa từng kể chuyện tiểu thư đi đâu, gặp ai, giấu cái gì.”

“Sao ngươi không kể?”

Câu hỏi làm Thanh Liên sững lại. Cô bé chớp mắt, như thể điều đó chưa từng đến trong đầu cô.

“Vì… không phải chuyện của ta để kể.” Cô nói. “Tiểu thư muốn giấu, tức là có lý. Ta là nha hoàn, không phải cái loa.”

Vân Ca cúi đầu nhìn cọng rơm trong tay. Nàng bẻ nó làm đôi, rồi làm tư, để mặc những mẩu nhỏ rơi xuống nền. Trong đầu nàng, ký ức kiếp trước dựng lên rõ mồn một: đêm nàng bị giải ra sân, cung nữ vây quanh, và Thanh Liên chạy ra đứng trước mặt nàng, dang hai tay ra, miệng gào “tiểu thư nhà ta không làm”. Mũi tên đó lẽ ra cắm vào lưng nàng.

“Ngẩng mặt lên,” Vân Ca nói.

Thanh Liên chậm chạp ngẩng lên.

“Ta không đánh ngươi, không đuổi ngươi.” Vân Ca đặt cọng rơm cuối cùng xuống nền. “Nhưng ta nói rõ cho ngươi nghe một lần. Phủ này không phải chỗ tử tế. Phu nhân gọi ngươi đến, không phải để lo cho ngươi. Bà dùng ngươi xong, ngươi là người đầu tiên bà vứt đi — ngươi hiểu chứ?”

“Dạ.” Thanh Liên gật đầu, giọng lí nhí.

“Từ hôm nay, ngươi không nhận bạc của ai trong phủ này nữa. Có ai gọi riêng, ngươi đến nói với ta trước.” Vân Ca nhìn thẳng vào mắt cô. “Còn chuyện ngươi từng nhận tiền — ta biết, ngươi biết, thế là đủ. Không ai khác cần biết.”

Thanh Liên mở to mắt. Cô bé như chưa kịp hiểu hết câu ấy, rồi hiểu ra, và mặt cô nhăn lại, nước mắt tuôn ra ào ạt. Lần này cô không kìm nữa, cúi gập người xuống nền gạch, trán chạm đất, hai vai run lên.

“Tiểu thư…” Cô nói trong nước mắt. “Sao người không mắng ta? Người mắng ta một câu cũng được. Ta đáng bị mắng.”

“Mắng ngươi thì được gì?” Vân Ca đứng dậy, phủi vạt áo. “Ta cần ngươi sống, không cần ngươi nằm đây khóc.”

Nàng đưa tay ra. Thanh Liên ngẩng lên, nhìn bàn tay ấy một thoáng như nhìn một thứ không dám chạm, rồi run run đặt tay mình vào. Vân Ca kéo cô bé đứng dậy. Bàn tay cô bé lạnh, và ướt.

“Ngươi còn giận ta không, vì ta từng cầm bạc của bà ấy?” Thanh Liên hỏi, giọng vẫn còn vỡ.

“Ta chỉ giận kẻ đã đưa bạc.” Vân Ca buông tay cô ra, cúi xuống nhặt chiếc túi vải trên nền, đặt vào lòng bàn tay cô. “Cầm lại. Giấu kỹ hơn chỗ cũ. Sau này có ngày cần.”

Thanh Liên ôm chiếc túi trong tay, môi mím lại, rồi cô bé làm một việc mà Vân Ca không ngờ: cô ngồi thụp xuống, cúi đầu thật sâu, và nói rất rõ ràng, không còn run.

“Từ nay, mạng ta là của tiểu thư. Tiểu thư bảo gì ta làm nấy. Ai hại tiểu thư, ta liều với họ.”

Vân Ca nhìn cái lưng còng xuống của cô bé một lúc. Ngoài kia, tiếng trống chuyển canh vọng vào, một tiếng khô, dài, lăn qua sân. Mùi tro than trong bếp tắt dần, để lại mùi gạch cũ ẩm và mùi tóc người ngái ngủ.

“Đứng dậy,” nàng nói. “Vào trong rửa mặt. Sáng mai còn phải đứng trước mặt phu nhân, đừng để bà thấy ngươi thế này.”

Thanh Liên đứng lên, lau nước mắt bằng mu bàn tay, rồi đi về phía giếng sau nhà. Vân Ca đứng lại một mình trong gian bếp tối. Nàng nhìn theo dáng cô bé nhỏ thó khuất dần sau bức tường, và trong lòng nàng, một chỗ nào đó vừa được đặt xuống, nhẹ hơn nàng tưởng.

Kiếp trước, nàng đã không nói câu ấy với Thanh Liên. Kiếp trước, nàng nghi ngờ cô bé, rồi cô bé chết trước khi nàng kịp hỏi. Kiếp này, nàng đã hỏi. Và câu trả lời, hóa ra, đơn giản đến thế.

Nàng quay người, bước về phía hành lang phía đông. Đi được vài bước, nàng nghe tiếng bước chân nhẹ phía sau — Thanh Liên đã rửa mặt xong, đang lặng lẽ đi theo, cách nàng ba bước, như một cái bóng trung thành không cần gọi.

Sáng hôm sau, trời chưa tan hết sương thì Thẩm Ngọc Dung đã ngồi ở chính sảnh.

Vân Ca bước vào, phía sau là Thanh Liên ôm khay trà. Ngay khoảnh khắc chân nàng chạm ngưỡng cửa, nàng đã biết có gì đó không ổn. Bà ta không mặc y phục tím quen lệ, mà mặc áo gấm xanh đậm thêu chỉ bạc — bộ áo dành cho những buổi nói chuyện không muốn ai xen vào. Trên bàn, chén trà còn nguyên, chưa hề chạm môi. Bên cạnh bà, Dạ Bình đứng cúi đầu, hai tay bưng một cuốn sổ nhỏ.

Vân Ca cúi chào. "Mẫu thân cho gọi con."

Thẩm Ngọc Dung không nhìn nàng. Bà xoay chén trà trên bàn, một vòng, hai vòng, rồi mới ngẩng lên, mắt hạnh cong cong như đang cười.

"Con ngoan, lại đây ngồi." Bà vỗ tay lên ghế bên cạnh. "Hôm nay mẫu thân muốn dạy con một việc."

Vân Ca ngồi xuống. Nàng không nhìn Dạ Bình, nhưng nàng ngửi được mùi phấn hoa nhài trên người thị — mùi mà kiếp trước thị vẫn dùng, thứ mùi nàng nhớ suốt ba năm trong cung, nhớ đến mức mỗi lần ngửi thấy là cổ họng lại khô lại.

"Thanh Liên," bà ta nói, giọng vẫn ngọt. "Ngươi lại đây."

Thanh Liên bưng khay trà bước lên. Tay cô bé run, chén trà va vào nhau lách cách — một tiếng nhỏ, nhưng trong gian sảnh yên tĩnh này thì ai cũng nghe.

Thẩm Ngọc Dung nhấc chén trà lên, đưa lên mũi ngửi, rồi bất ngờ hất thẳng vào mặt Thanh Liên.

"Á—"

Trà nóng. Thanh Liên khuỵu xuống, hai tay ôm mặt, khay trà rơi xuống nền gạch, vỡ tan. Nước trà chảy loang trên sàn, mùi trà xanh trộn với mùi phấn son của bà ta, bốc lên một thứ mùi ngọt gắt đến lợ.

"Đồ ăn cắp," Thẩm Ngọc Dung nói, giọng vẫn đều. Bà đặt chén xuống, rút khăn tay lau từng ngón. "Ngươi là nha hoàn của Vân Ca, lại dám nhận bạc của Dạ Bình sau lưng chủ. Ta hỏi ngươi — bạc ấy, ngươi đã đưa cho ai?"

Thanh Liên há miệng, nhưng không nói được gì. Dạ Bình bên cạnh mở cuốn sổ, giọng đều như đọc sớ: "Tháng trước, mười lăm lượng, ghi 'việc bếp'. Tháng này, năm lượng, ghi 'sắm vải'. Đều có dấu tay."

"Ta... ta không..." Thanh Liên lắp bắp, nước mắt hòa với nước trà chảy xuống cổ.

Vân Ca đứng dậy.

Nàng không nhanh, không chậm. Nàng bước tới trước mặt Thanh Liên, đặt một tay lên vai cô bé, rồi quay lại nhìn Thẩm Ngọc Dung.

"Mẫu thân," nàng nói. "Sổ ấy là của con."

Thẩm Ngọc Dung dừng tay lau ngón. "Con nói gì?"

"Cuốn sổ Dạ Bình đang cầm." Vân Ca chỉ tay về phía cuốn sổ, giọng không cao hơn một chút nào. "Đó là sổ chi tiêu riêng trong viện của con. Con đưa cho Thanh Liên giữ, mỗi tháng ghi lại từng khoản. Mười lăm lượng tháng trước là để sửa mái nhà kho phía tây. Năm lượng tháng này là để mua vải may áo cho đám nha hoàn quét sân, mùa đông sắp tới. Dạ Bình, ngươi lấy sổ ấy từ bao giờ?"

Dạ Bình ngẩng lên, mặt trắng bệch. "Nô... nô tỳ nhặt được ở hành lang..."

"Nhặt." Vân Ca lặp lại một tiếng, rồi cười. Nàng cười rất nhẹ, chỉ đủ để khóe môi động. "Sổ ghi chi tiêu trong viện ta, ngươi nhặt được ở hành lang, rồi đem tới trước mặt mẫu thân đọc lên như đọc tội trạng. Dạ Bình, ngươi giỏi thật."

Sắc mặt Thẩm Ngọc Dung không đổi, nhưng Vân Ca thấy được ngón tay bà ta siết khăn lại — một thoáng, rất nhanh, rồi thả ra. Bà ta nhìn nàng chăm chú, và trong ánh mắt ấy có gì đó khác với mọi lần trước: không còn là khinh nhờn, mà là cân đo.

"Con gái ta," bà ta nói, giọng lại ngọt. "Con thay đổi rồi."

"Con vẫn thế," Vân Ca đáp. "Chỉ là mẫu thân lâu rồi không nhìn kỹ."

Trong sảnh im lặng một khắc. Bên ngoài, có tiếng chim sẻ đập cánh trên mái, rồi tiếng chổi quét sân xạch xạch từ xa vọng tới. Mùi trà nguội dần, để lại mùi gạch ẩm và mùi gỗ sảnh già đã lâu không phơi nắng.

Thẩm Ngọc Dung đứng lên. Bà bước xuống hai bậc, dừng trước mặt Vân Ca, nhìn thẳng vào mắt nàng.

"Nếu sổ ấy là của con," bà chậm rãi nói, "thì kẻ giữ sổ — kẻ để người khác đọc được nó — cũng là kẻ vô dụng. Phủ Tiêu không cần nha hoàn vô dụng."

"Thanh Liên ở lại viện con." Vân Ca nói ngay, không để bà ta dứt câu. "Con đã dạy nó rồi. Lần sau, nó sẽ không để ai chạm vào đồ của con nữa."

"Con định giữ nó?"

"Con giữ nó."

Hai người nhìn nhau. Vân Ca không cúi đầu, không lùi bước. Nàng biết kiếp trước, đúng khoảnh khắc này, nàng đã cúi xuống, đã nói "tùy mẫu thân xử", và Thanh Liên bị đưa ra ngoài, ba ngày sau thì có người mang xác cô bé về. Kiếp này, nàng đứng thẳng.

Thẩm Ngọc Dung cười. Nụ cười mềm như tơ, nhưng mắt lạnh như nước giếng đầu đông.

"Được." Bà ta quay người, bước lên bậc. "Con ngoan của ta, ta thương con, nên ta nghe con." Bà dừng lại, không quay đầu. "Nhưng con nên nhớ — ta thương con, không có nghĩa ta thương tất cả những gì con thương."

Bà phất tay áo, bước vào trong. Dạ Bình theo sau, ôm cuốn sổ, liếc Vân Ca một cái rồi cắm đầu đi. Cánh cửa sảnh khép lại, để lại hai người đứng giữa nền gạch loang nước trà.

Vân Ca cúi xuống, đỡ Thanh Liên dậy. Mặt cô bé đỏ một mảng, mắt trợn to, môi run mà không thành tiếng.

"Đau không?"

"Tiểu thư..." Thanh Liên nắm chặt lấy tay áo nàng, giọng vỡ ra. "Tiểu thư... vì ta mà đắc tội với phu nhân..."

"Ta đắc tội với bà ta từ lâu rồi." Vân Ca lấy khăn lau mặt cô bé, động tác chậm. "Không phải vì ngươi."

Thanh Liên cúi đầu, nước mắt lại chảy. Nhưng lần này cô bé không khóc thành tiếng. Cô bé đứng đó, run một lúc, rồi ngẩng lên, mắt đỏ mà sáng.

"Tiểu thư bảo ta làm gì," cô bé nói, "ta làm cái đó."

Vân Ca gật đầu. Nàng định nói thêm thì nghe tiếng bước chân ngoài hành lang — nhẹ, gấp, không phải người trong phủ.

Một tiểu nha hoàn quét sân chạy vào, cúi đầu, đưa ra một mẩu giấy gấp tư.

"Thưa tiểu thư, có người đưa cái này ở cửa hông."

Vân Ca mở ra. Bên trong, chỉ một dòng chữ, nét bút mảnh như dao khắc: «Giờ Tý, cửa sau hiệu thuốc. Đừng để người khác biết.»

Nàng gấp giấy lại, giấu vào trong ngực áo. Thanh Liên bên cạnh nhìn nàng, không hỏi.

Vân Ca đứng yên một khắc, nghe tiếng chim sẻ ngoài mái đã im, chỉ còn tiếng chổi quét sân xạch xạch đều đều.