Chương 3: Âm Mưu Trong Bữa Tiệc

“Đũa bạc đâu rồi?”

Tiêu Vân Ca vừa ngồi xuống đã hỏi. Nàng cầm đôi đũa gỗ trên bàn lên soi dưới đèn, rồi đặt xuống, đẩy ra xa một đoạn. Tiêu Viễn Sơn đang ngồi ở đầu bàn, tay còn chưa chạm chén trà, nghe vậy liền ngẩng lên.

“Đũa bạc để trong khay, con hỏi làm gì?”

“Con nghe nói mấy năm gần đây có kẻ tráo đũa bạc thành đũa gỗ trong các bữa tiệc,” nàng nói, mắt nhìn quanh chiếu, dừng lại một nhịp trên mặt Thẩm Ngọc Dung. “Đũa gỗ không thử được độc, phụ thân biết mà.”

Thẩm Ngọc Dung đang tự tay bưng một bát canh cá đặt trước mặt Vân Ca. Nghe câu ấy, tay bà khựng lại đúng nửa giây — nửa giây đủ để nước canh sóng nhẹ trong bát — rồi bà cười, đặt bát xuống ngay ngắn.

“Con ngoan nói phải. Hôm nay mẫu thân sơ ý, để đũa gỗ. Thanh Liên, mau đi lấy khay đũa bạc trong buồng ta ra.”

“Không cần,” Vân Ca nâng tay. “Dùng khay đũa trong phòng con đi, con đã bảo Thanh Liên lau sẵn rồi.”

Thanh Liên đứng sau lưng nàng, hai tay bưng một khay gỗ đen, trên khay là ba đôi đũa bạc mới lau, còn vương mùi tro nếp nóng. Cô bé đặt khay lên bàn, cúi đầu, không nhìn ai. Thẩm Ngọc Dung nhìn khay đũa, rồi nhìn Vân Ca. Trong mắt bà thoáng một tầng lạnh, nhưng khóe miệng vẫn giữ nụ cười mềm.

“Con cẩn thận thế, mẫu thân yên tâm.”

“Mẫu thân dạy con phải cẩn thận,” Vân Ca đáp, tay cầm đũa bạc gõ nhẹ lên mép bát. Tiếng bạc trong, vang một nhịp ngắn.

Tiêu Vân Đình ngồi bên trái, môi cong lên, đẩy chén mình về phía mẹ. “Mẫu thân, con đói rồi. Cá hôm nay mua ở đâu vậy? Thơm quá.”

“Mua ở chợ Đông, hàng quen,” Thẩm Ngọc Dung gắp một miếng cá bỏ vào chén Vân Đình, rồi gắp miếng thứ hai, đặt vào chén Vân Ca. Miếng cá trắng, thấm nước sốt cà, bóng dầu. “Con ngoan ăn nhiều vào. Dạo này con xanh xao quá, mẫu thân nhìn mà xót.”

Vân Ca nhìn miếng cá trong chén. Nàng nhớ. Kiếp trước, cũng bữa tiệc này, cũng miếng cá này, cũng lời nói ấy. Đêm hôm sau nàng nôn ra mật xanh, sốt ba ngày, thái y nói là ăn phải đồ ôi. Ba ngày ấy Thẩm Ngọc Dung ngồi bên giường nàng, khóc, đút thuốc, còn nói với Tiêu Viễn Sơn rằng đứa trẻ này yếu ớt quá, e không qua nổi kỳ tuyển tú.

Nàng không đụng đũa vào miếng cá. Nàng quay sang Tiêu Vân Đình.

“Muội muội, bát canh cá này mẫu thân đặt trước mặt ta, nhưng ta vừa uống thuốc, không được ăn cá. Muội ăn giúp ta nhé?”

Nàng đẩy bát canh sang. Động tác tự nhiên, giọng nhẹ, như thể đang làm một việc tỷ tỷ nên làm.

Tiêu Vân Đình chưng hửng. Cô bé nhìn bát canh, rồi nhìn mẹ. Trên mặt Thẩm Ngọc Dung, nụ cười khựng lại. Rất nhanh, nhưng Vân Ca thấy — bà nuốt một hơi, ngón tay siết khăn tay trên đùi.

“Tỷ tỷ tự dưng tử tế thế?” Vân Đình bĩu môi. “Hay tỷ sợ ăn rồi đau bụng, đẩy cho người khác?”

“Ta đã nói ta uống thuốc.”

“Vậy để mẫu thân ăn.” Vân Đình đẩy bát về phía Thẩm Ngọc Dung.

Không khí trên bàn chùng xuống một nhịp. Tiêu Viễn Sơn đang cúi xem tấu chương, không để ý, chỉ nói: “Con bé muốn ăn thì ăn đi, cãi nhau gì ở bữa cơm.”

Thẩm Ngọc Dung cười, đẩy bát trở lại trước mặt Vân Đình. “Mẫu thân no rồi. Con ngoan ăn đi, cá hôm nay béo lắm.”

Vân Đình nhún vai, cầm thìa múc một miếng canh, thổi nhẹ, rồi đưa lên miệng. Nàng ta ăn ngon lành, còn liếm môi: “Ngọt. Mẫu thân, hàng này được đấy.”

Vân Ca ngồi im. Nàng cầm đũa bạc, gắp rau, nhai chậm. Mắt nàng không nhìn Vân Đình, mà nhìn bàn tay Thẩm Ngọc Dung — bàn tay đang đặt trên đùi, các ngón co lại rồi mở ra, co lại rồi mở ra, như đang đếm một thứ gì đó trong đầu.

Được nửa tuần trà, Tiêu Vân Đình đặt thìa xuống.

“Mẫu thân…” Giọng cô bé đổi khác, nghèn nghẹn. “Con thấy trong bụng…”

Cô bé chưa nói hết câu đã ôm bụng, mặt tái dần. Trán lấm tấm mồ hôi, cô cúi gập người xuống, vai run lên. Rồi một tiếng “oẹ” khô khốc — cô gục sang bên, đổ cả chén canh xuống chiếu, người mềm oặt.

“Vân Đình!” Thẩm Ngọc Dung bật dậy, ghế sau lưng bà đổ xuống sàn gỗ một tiếng ‘rầm’. Bà vòng qua bàn, quỳ xuống ôm lấy con gái, tay run lên bần bật. “Vân Đình, con sao vậy? Con đừng dọa mẫu thân!”

Tiêu Viễn Sơn gấp tấu chương lại, đứng dậy. “Gọi thái y! Mau!”

Người hầu trong viện chạy tán loạn. Thanh Liên đứng sau lưng Vân Ca, tay siết lấy vạt áo nàng, run rẩy. Vân Ca vẫn ngồi nguyên trên ghế. Nàng nhìn cảnh trước mặt — người mẹ quỳ bên con, miệng gọi tên con, nước mắt chảy ra thật, tay ôm con thật — và nàng nhớ lại một cảnh khác, cách đây một kiếp.

Cũng có một người mẹ như thế, quỳ bên một đứa trẻ như thế. Nhưng hôm ấy, người quỳ là mẹ ruột nàng, và đứa trẻ nằm kia là nàng. Còn người đứng cạnh, tay cầm khăn, giọng ngọt như mật, thì nói: “Chị dâu, chị đừng khóc, đứa trẻ này vốn yếu, số trời đã định.”

Nàng đứng dậy, đi đến cạnh Thẩm Ngọc Dung, cúi xuống nhìn Vân Đình. Mặt cô bé trắng bệch, môi tím, hơi thở gấp. Vân Ca đưa tay ra, đỡ lấy đầu Vân Đình khỏi tay mẹ, đặt nghiêng để cô bé khỏi sặc.

“Mẫu thân,” nàng nói, giọng không cao không thấp, “bát canh này mẫu thân múc cho con, con đẩy sang cho muội. Nếu có gì trong canh, thì là con hại muội rồi.”

Thẩm Ngọc Dung ngẩng phắt lên nhìn nàng. Mắt bà đỏ, nhưng trong đáy mắt ấy có một thứ gì khác — không phải đau. Là hoảng. Bà nhìn bát canh đổ trên chiếu, nhìn vũng nước cá nằm vương vãi, rồi nhìn những người hầu đang ùa vào, nhìn Tiêu Viễn Sơn đang đứng giữa nhà với vẻ mặt sắt đá.

“Không… không có gì trong canh,” bà nói, giọng run. “Canh cá bình thường. Chắc con bé ăn nhiều quá…”

“Vậy thì tốt,” Vân Ca đáp, đứng thẳng dậy. “Vậy mẫu thân cứ yên tâm, muội chỉ ăn quá thôi.”

Nàng lùi lại một bước, nhường chỗ cho người thái y vừa chạy tới. Ông ta bụng phệ, vạt áo xộc xệch, quỳ xuống bên Vân Đình, hai ngón tay đặt lên cổ tay cô bé. Cả căn phòng nín thở. Tiếng ngón tay ông ta miết trên da, tiếng Vân Đình thở khò khè, tiếng lửa nến nổ lách tách.

“Thế nào?” Tiêu Viễn Sơn hỏi, giọng nén xuống.

Thái y vuốt râu, mặt nhăn như búi chỉ rối. “Mạch loạn, hơi thở nghẹn, bụng lại cứng đầy. Nhị tiểu thư trúng phải thứ gì khó tiêu, lại độc tính nhẹ. Không nguy đến tính mạng, nhưng phải nôn ra hết mới yên.”

“Độc tính?” Tiêu Viễn Sơn lặp lại hai chữ ấy, rất chậm.

Ông ta quay phắt lại. Mắt ông quét qua từng người trong phòng — Thẩm Ngọc Dung đang quỳ, hai tay còn dính nước canh; mấy người hầu cúi đầu; bà quản gia đứng chắn ở cửa. Cuối cùng, mắt ông dừng ở Vân Ca.

“Vân Ca,” ông nói. “Con nói xem. Canh này từ đâu ra.”

Vân Ca ngẩng lên, vẻ mặt không có gì ngoài ngạc nhiên. Nàng chớp mắt một cái, như thể vừa bị tiếng quát làm cho giật mình.

“Bát canh ấy là mẫu thân múc cho con,” nàng đáp. “Con mới ngồi xuống, mẫu thân đã đưa sang, bảo con uống cho ấm người. Con đưa tay đỡ, nhưng muội ngồi cạnh nói muốn nếm thử. Con thấy muội thích, bèn đẩy sang cho muội.”

“Con không uống?”

“Không ạ. Một thìa cũng chưa.”

Tiêu Viễn Sơn nhìn nàng rất lâu. Ông làm quan ba mươi năm, nhìn người đã thành thói quen — nhìn vai có xuôi không, nhìn mắt có né không, nhìn tay có run không. Vân Ca để ông nhìn. Nàng không xuôi vai, không né mắt, tay đặt trên đùi, bàn tay mở.

“Phụ thân,” nàng nói thêm, “con nói một câu, phụ thân nghe rồi tự xét. Bát canh ấy, ai múc, thì người ấy biết trong đó có gì.”

Căn phòng im như tờ. Thẩm Ngọc Dung ngồi dưới đất, mặt tái đi, nhưng bà vẫn ngẩng đầu. “Vân Ca,” bà nói, giọng mềm như bông, “con nói vậy là có ý gì? Ta thương con, ta múc cho con bát canh, giờ con quay lại nghi ta ư?”

“Con không nói gì về mẫu thân cả,” Vân Ca đáp. “Con chỉ nói, trong canh có độc. Mà canh thì từ bếp ra. Bếp có người nấu, có người bưng. Phụ thân làm Lễ Bộ Thượng Thư, chuyện trong nhà cũng như chuyện triều đình — muốn tra, thì tra từ gốc.”

“Tra từ gốc.” Tiêu Viễn Sơn lẩm nhẩm. Ông đưa mắt về phía cửa. “Gọi bếp trưởng lên.”

Thẩm Ngọc Dung giật mình. Rất khẽ, nhưng Vân Ca thấy. Bà ta đưa tay lên vuốt lại tóc, ngón tay dừng lại một nhịp trên vành tai.

Trần bếp trưởng bị dẫn vào, áo còn vương bột mì, mặt mũi bơ phờ. Ông lão quỳ sụp xuống, trán chạm chiếu. “Lão gia, nô tài có tội gì ạ?”

“Canh cá hôm nay,” Tiêu Viễn Sơn nói, “ai nấu?”

“Dạ… nô tài nấu. Cá chép, gừng, hành, đậu hũ. Một nồi lớn cho cả nhà.”

“Có ai khác vào bếp không?”

Trần bếp trưởng ngẩng đầu, mắt láo liên nhìn quanh. Ông ta nhìn thấy Thẩm Ngọc Dung đang ngồi dưới đất, nhìn thấy Vân Ca đứng cạnh bàn, rồi cúi xuống. “Dạ… Dạ Bình có sai người mang cho nô tài một gói gia vị, bảo là phu nhân dặn, canh hôm nay cho thêm cho thơm.”

“Gia vị đâu?”

“Dùng hết rồi ạ. Nô tài nêm nếm, nếm thấy lạ lạ, nhưng không dám nói.”

Tiêu Viễn Sơn quay người, nhìn Thẩm Ngọc Dung. Ánh mắt ông không giận dữ, cũng không ngạc nhiên. Chỉ có một thứ lạnh lẽo, khô khốc, như đồng tiền đặt trên bàn giấy đã lâu ngày không ai động tới.

“Phu nhân,” ông nói. “Gia vị ấy, là gì.”

Thẩm Ngọc Dung đứng dậy. Bà phủi vạt áo, sửa lại trâm, rồi mới trả lời. “Là một gói bột nấm. Ta dặn Dạ Bình mang xuống bảo bếp trưởng nêm thử. Nhà có khách, ta muốn canh cho đậm đà.”

“Bột nấm.”

“Phải.”

“Vậy sao không đưa cho ta xem?”

“Một gói gia vị nhỏ, ta đâu nghĩ phải bẩm báo.”

Tiêu Viễn Sơn im lặng. Ông đi lại bên cửa sổ, tay chắp sau lưng, nhìn ra vườn. Ngoài kia trời đã tối hẳn, chỉ còn tiếng mõ tuần phủ gõ đều đều. Một lúc sau, ông nói, không quay lại:

“Trần bếp trưởng, ông làm ở phủ này bao năm rồi?”

“Dạ, hai mươi bảy năm ạ.”

“Hai mươi bảy năm.” Ông ta gật đầu. “Vậy ông biết, trong phủ này, đồ ăn cho ta và các tiểu thư, phải qua người thử trước. Sao hôm nay ông không làm?”

Trần bếp trưởng ngẩng lên, mặt trắng như bột. “Lão gia… phu nhân dặn, canh này múc riêng cho đại tiểu thư, không cần qua người thử, kẻo nguội…”

“Ta dặn bao giờ?” Thẩm Ngọc Dung cắt ngang, giọng vẫn ngọt, nhưng nhanh hơn một nhịp. “Ông lão già rồi, nhớ nhầm. Ta chỉ bảo canh phải nóng, ai ngờ ông tự ý bỏ qua lệ.”

Trần bếp trưởng há miệng, rồi ngậm lại. Ông ta nhìn Thẩm Ngọc Dung, nhìn Tiêu Viễn Sơn, rồi cúi gằm. “Dạ… dạ phải. Là nô tài sơ suất. Nô tài nhớ nhầm.”

Vân Ca đứng yên, nghe từng chữ. Bà ta vừa đẩy một người hai mươi bảy năm trong phủ ra trước mặt chủ nhân, chỉ để che một gói bột. Nàng nhớ kiếp trước, lão Trần bị đuổi khỏi phủ nửa đêm, bị vu ăn cắp, lúc bị lôi ra cổng còn gào: “Bát canh đó là phu nhân dặn! Phu nhân hứa với nô tài!” Hôm ấy nàng đứng sau cửa sổ, không hiểu gì. Bây giờ thì hiểu.

Tiêu Viễn Sơn thở ra một hơi dài. “Được. Trần bếp trưởng, từ mai ông không cần vào bếp nữa. Về quê đi.”

“Lão gia…”

“Đi.”

Ông lão bị người hầu dìu ra. Tiếng chân lê trên đá xa dần. Thẩm Ngọc Dung cúi đầu, hai tay đan vào nhau trước bụng. “Lão gia,” bà nói, “chuyện này là do thiếp quản gia không nghiêm. Thiếp xin chịu lỗi.”

“Không phải lỗi phu nhân,” Tiêu Viễn Sơn đáp. “Là lỗi người làm.”

Ông nói câu ấy rất bằng phẳng, rồi quay sang bảo người hầu đưa Vân Đình về phòng, gọi thêm thái y ở lại trông. Thẩm Ngọc Dung đứng dậy, phủi chiếu, đi theo con. Bà không nhìn Vân Ca một lần nào.

Nhưng khi bà lướt qua nàng, vạt áo tím sượt nhẹ qua tay nàng, Vân Ca ngửi thấy mùi phấn hoa nhài — mùi bà vẫn dùng mỗi ngày, mùi nàng sẽ nhớ suốt một kiếp. Và nàng nghe, rất khẽ, chỉ đủ cho hai người:

“Con ngoan lắm.”

Vân Ca không đáp.

Một khắc sau, nàng mới động.

Nàng đi theo hành lang phía tây, về dãy viện của các tiểu thư. Đêm đã xuống hẳn, đèn lồng giấy treo dọc lan can cháy leo lét, gió đưa mùi nhang trầm từ từ đường bên cạnh sang. Phòng Vân Đình còn sáng. Nàng đứng ngoài cửa một lúc, nghe tiếng thái y dặn dò bên trong, nghe tiếng Thẩm Ngọc Dung dỗ con gái bằng cái giọng ngọt đến rợn người.

Vân Ca đẩy cửa bước vào.

“Mẫu thân.” Nàng cúi người, giọng nhẹ như gió thoảng qua. “Con nghe muội muội đau, trong lòng không yên.”

Thẩm Ngọc Dung quay lại. Trong mắt bà có một thoáng giật mình rất nhanh, rồi tan đi như chưa từng có. “Vân Ca đến rồi à. Con ngoan. Con vào thăm muội đi.”

Vân Đình nằm trên giường, mặt trắng bệch, tóc xõa hai bên gối. Thấy nàng vào, cô bé quay mặt vào tường, cánh tay co lại. “Tỷ tỷ ra ngoài đi. Muội không muốn gặp tỷ.”

“Muội đau lắm sao?” Vân Ca ngồi xuống mép giường, đưa tay đặt lên trán cô em. Trán nóng. “Thái y nói thế nào?”

“Không cần tỷ lo.” Giọng Vân Đình the thé, nghẹn lại. “Tỷ đến xem muội chết chưa phải không.”

“Vân Đình!” Thẩm Ngọc Dung đứng bên cửa sổ, quay lại nhìn con. “Nói càn gì thế.”

“Con nói thật mà.” Vân Đình kéo chăn trùm kín đầu. Từ trong lớp chăn, tiếng cô bé vọng ra, mờ và tức tối. “Tỷ ấy lúc nào cũng tỏ ra tốt bụng.”

Vân Ca rút tay về, đặt lên đầu gối. Nàng nhìn tấm lưng đang cuộn dưới chăn, rồi nhìn Thẩm Ngọc Dung — người vẫn đứng đó, tay cầm khăn, mắt nhìn con gái. Trong ánh đèn, khuôn mặt bà ta như phủ một lớp sáp mỏng, không đọc được gì.

“Mẫu thân,” nàng nói, “để con ở lại trông muội một lát. Mẫu thân đi nghỉ. Người thức suốt từ tối đến giờ, con lo người mệt.”

Thẩm Ngọc Dung nhìn nàng rất lâu. Rồi bà gật đầu. “Vậy con trông em. Có gì gọi ta.” Bà cúi xuống sửa lại góc chăn cho con gái, nói khẽ vào lớp chăn, “Mẫu thân đi một lát rồi về, con ăn ngoan.”

Vân Đình không đáp. Thẩm Ngọc Dung thắt lại đai áo, đi ra. Trước khi khuất cửa, bà ngoái lại một lần nhìn Vân Ca, rồi mới bước.

Cánh cửa khép. Trong phòng chỉ còn tiếng thở nặng nề của Vân Đình và mùi thuốc thang mới sắc, cay nồng mũi. Vân Ca ngồi im. Nàng không định dỗ dành ai. Nàng chỉ muốn con bé này ngủ.

Được một lúc, tiếng thở đều dần. Vân Ca đứng dậy, đi tới bàn trà nơi thái y vừa để lại mấy thang thuốc và một cuốn sổ nhỏ ghi bệnh. Nàng không mở sổ. Mắt nàng dừng ở đáy bàn — một ngăn kéo hơi hở, trong đó có mấy tờ giấy lộ ra một góc.

Nàng liếc về phía giường. Vân Đình vẫn ngủ.

Nàng mở ngăn kéo. Toàn giấy vụn, thư từ của cô em gửi bạn bè trong phủ, vài mẩu vải vụn. Nhưng dưới cùng, ép giữa hai tờ giấy, có một mảnh giấy nhỏ đã ố vàng, gấp rất phẳng. Nàng lấy ra, mở.

Một dòng chữ nét cứng, mực đã nhòe theo thời gian: «“Năm Vĩnh Xương thứ mười ba, tháng hai, ngày mười tám.”»

Bên dưới, thêm một dòng nhỏ hơn, nét khác, xiêu vẹo như viết vội: «“Đúng ngày giờ, giao cho phu nhân.”»

Vân Ca đứng yên. Ngón tay nàng lạnh dần.

Năm Vĩnh Xương thứ mười ba, tháng hai, ngày mười tám. Nàng nhớ như in. Đó không phải ngày sinh của Vân Đình. Đó là ngày sinh của chính nàng — trong một kiếp khác, nàng từng được ghi trong gia phả Tiêu gia đúng ngày này, giờ này.

Vậy tại sao trong phòng con gái của mẹ kế, lại giấu mảnh giấy ghi ngày sinh của nàng?

Nàng gấp mảnh giấy lại, nhét vào tay áo. Rồi nàng đứng dậy, đi tới bên giường, nhìn Vân Đình một lát. Con bé vẫn ngủ, môi mấp máy như đang mơ điều gì. Vân Ca kéo chăn phủ lại lên vai cô em, động tác rất chậm.

Rồi nàng nghe tiếng bước chân ngoài hành lang. Không phải một người. Hai người. Một bước nặng, một bước nhẹ.

Cửa mở. Thẩm Ngọc Dung trở lại, theo sau là Dạ Bình, tay bưng một bát thuốc còn bốc khói.

“Vân Ca,” bà nói, giọng ngọt lịm như mật. “Con vẫn ở đây à. Con về nghỉ đi. Để mẫu thân trông em.”

Vân Ca đứng dậy. Nàng đi ngang qua bà ta, rất gần, gần đến mức ngửi thấy mùi phấn hoa nhài quen thuộc. Rồi nàng dừng lại, quay đầu.

“Mẫu thân,” nàng hỏi, chậm rãi, “Vân Đình sinh ngày nào vậy ạ?”

Thẩm Ngọc Dung khựng lại. Chỉ một khắc, nhưng đủ để bát thuốc trong tay Dạ Bình khẽ nghiêng, giọt nước thuốc vàng sánh tràn ra mặt bàn.

“Sao tự nhiên con hỏi thế?” Bà ta cười, mắt cong lên như trăng non.

“Con chỉ nhớ,” Vân Ca nói, mắt nhìn thẳng vào mắt bà, “hình như muội ấy nhỏ hơn con một tuổi. Mà tháng hai năm ấy, nhà mình có chuyện gì lớn lắm thì phải.”

Mặt Thẩm Ngọc Dung đổi sắc. Không phải sợ. Mà là cơn giận bị nén xuống đáy rất sâu, chỉ hằn lên hai bên sống mũi một nét mờ.

“Con nhớ nhầm rồi,” bà đáp, từng chữ đều đều như đọc kinh. “Vân Đình sinh tháng chín. Con đừng nói linh tinh trước mặt em.”

Vân Ca cúi đầu. “Dạ. Con nhớ nhầm.”

Nàng bước ra hành lang. Gió đêm lùa qua khăn choàng, lạnh tới tận xương. Sau lưng nàng, tiếng Thẩm Ngọc Dung dặn Dạ Bình, rất khẽ, nhưng Vân Ca vẫn nghe: “Đưa bát cho nó uống. Đừng để nguội.”

Vân Ca đi tiếp, không ngoái lại. Mảnh giấy trong tay áo cấn vào cổ tay nàng, mỏng manh mà nặng như đá.