Chương 13: Trâm Ngọc Và Chim Trắng
Trong cái sân sau viện tây, mùi phấn hoa hồng ngâm đã nguội quyện với mùi tóc ẩm, nồng tới mức đứng ngoài cửa cũng ngửi thấy. Vân Ca đứng bên khung cửa sổ mở hé, nhìn vào trong. Vân Đình ngồi trước gương đồng, tay cầm chiếc lược ngà, vừa chải tóc vừa nghiêng mặt ngắm mình, cạnh gò má còn vương một vệt phấn chưa tán.
Đúng lúc ấy, trên mái hiên phía đông, một con chim sẻ sà xuống đậu trên đầu cột gỗ, rỉa lông rồi vụt bay đi. Vân Ca nheo mắt. Từ đêm bị bắn tên tới nay, nàng đã quen nhìn mọi thứ động đậy quanh mình hai lần.
Nàng đẩy cửa bước vào.
“Nhị muội trang điểm sớm vậy?” Nàng nói, giọng như đang tán gẫu chuyện thời tiết.
Vân Đình giật mình, suýt làm rơi cây lược. Cô quay phắt lại, mắt tròn xoe, rồi nhanh chóng vuốt lại vẻ mặt kiêu ngạo.
“Tỷ tỷ rảnh rỗi quá nhỉ.” Vân Đình cười nhạt, cài cây lược vào khay. “Muội còn tưởng tỷ bận tối mặt với mấy việc lớn cơ đấy.”
“Ta sang xem muội thôi.” Vân Ca đi vòng qua bàn, ngồi xuống mép ghế đối diện. Mắt nàng dừng lại trên khay trang sức đặt cạnh gương — một cây trâm bạc khảm ngọc trắng, đầu trâm tạc hình một con chim đang vươn cổ. Nàng chỉ tay vào nó, vẻ hờ hững. “Cây trâm này lạ quá. Ta chưa thấy muội cài bao giờ.”
Vân Đình liếc xuống khay, rồi ngẩng lên, khóe môi nhếch lên đầy tự đắc. Cô cầm cây trâm lên, xoay nó dưới ánh nắng hắt qua cửa sổ, để viên ngọc bắt sáng lấp lánh.
“Tỷ không thấy là phải.” Cô nói, giọng nhẹ tênh như đang khoe một thứ chẳng đáng gì. “Đây là quà Quý phi nương nương ban cho muội. Ban riêng đấy. Hôm vào cung dự yến, muội ngồi đối diện người, người nhìn muội rồi mới cho.”
Vân Ca chống cằm, ra vẻ trầm trồ.
“Quý phi ban riêng?” Nàng lặp lại, chậm rãi. “Vậy là muội có phúc. Mẫu thân biết chưa?”
“Mẫu thân nào dám can.” Vân Đình cười, đặt cây trâm về khay rồi quay người lại với gương, tiếp tục tán phấn lên gò má. “Người bảo muội cất kỹ, đừng để ai thấy. Tỷ cũng đừng nói với ai nhé — không thôi muội bị mắng.”
Nàng ta nói câu đó với vẻ ban ơn, như thể đang cho Vân Ca một đặc ân được biết.
Vân Ca gật đầu, đứng dậy chỉnh lại tay áo. Nàng nhìn cây trâm một lần nữa — con chim đầu trâm, cổ vươn dài, cánh xếp về sau — rồi nhìn ra cửa sổ, nơi con chim sẻ khi nãy đã bay mất.
“Đẹp thật.” Nàng nói. “Muội giữ cho kỹ vào.”
Rồi nàng quay lưng bước ra, để lại Vân Đình ngồi trước gương, tay phấn khựng giữa không trung, không hiểu vì sao tỷ tỷ mình vừa chịu bỏ đi dễ dàng như thế.
Vân Ca không về viện mình. Nàng đi thẳng tới thư phòng, nơi đèn còn sáng sau song cửa. Tiêu Viễn Sơn đang ngồi trước án thư, tay cầm một phong thư — thấy nàng vào, ông đặt phong thư xuống, ngón tay đè lên mép giấy.
“Cha,” nàng đứng trước cửa, giọng không lên cao, “con có một việc muốn cha tự mắt xem.”
“Lại là sổ?” Ông hỏi, hàng lông mày nhíu lại.
“Không. Là cây trâm.”
Tiêu Viễn Sơn nhìn nàng một lúc, rồi đứng dậy đẩy ghế. Ông không hỏi thêm, chỉ khoác thêm áo ngoài và theo nàng ra khỏi thư phòng. Hai cha con đi qua hành lang đá, tiếng chân đạp trên phiến đá còn ẩm hơi sương, tới viện tây thì Vân Đình vẫn ngồi trước gương, tay cầm khăn lau, miệng ngân nga một khúc nhạc nhỏ.
Nghe tiếng bước chân hai người, cô ngẩng lên. Thấy cha, nụ cười của cô chưa kịp tắt đã cứng lại.
“Cha?” Vân Đình đặt khăn xuống, đứng dậy. “Sao cha lại qua đây giờ này?”
Tiêu Viễn Sơn không trả lời. Ông đi tới bàn trang điểm, cúi xuống khay trang sức. Ánh mắt ông dừng ở cây trâm bạc khảm ngọc trắng — con chim đầu trâm vươn cổ, cánh xếp về sau. Ông đứng im.
Vân Ca đứng nghiêng phía sau, không nhìn cây trâm, chỉ nhìn mặt cha. Nàng thấy ngón tay ông đặt lên mép khay, khựng lại một thoáng rồi rụt về. Ông không cầm cây trâm lên.
“Cây trâm này,” ông nói, giọng chậm hơn bình thường, “ở đâu ra?”
Vân Đình liếc nhanh về phía Vân Ca, rồi lại nhìn cha, nụ cười gượng trở lại trên môi. “Quà Quý phi nương nương ban cho con. Hôm vào cung dự yến, người ban riêng. Con kể tỷ tỷ rồi mà.”
Tiêu Viễn Sơn vẫn không ngẩng lên khỏi khay. Ông nói, gần như nói với chính mình. “Hình con chim này… ta từng thấy.”
“Đẹp mà, cha.” Vân Đình nói nhanh. “Thợ khắc khéo lắm, con thích lắm.”
Ông quay người lại, lúc này mới nhìn thẳng vào mặt con gái nhỏ. “Con thấy nó ở đâu trên đồng tiền chưa?”
Vân Đình chớp mắt. “Đồng tiền nào ạ?”
“Đồng tiền bạc của phủ Lục.” Tiêu Viễn Sơn nói, từng chữ đều đặn. “Người ta đưa ta một đồng, mặt sau khắc đúng con chim này. Con chim vươn cổ, cánh xếp về sau. Không sai một nét.”
Mặt Vân Đình tái đi. Cô há miệng, rồi ngậm lại. Ngón tay cô bấu vào mép bàn trang điểm, đốt tay trắng bệch.
“Con… con không biết.” Cô nói, giọng đã mất hết vẻ kiêu. “Người ban cho con, con chỉ nhận. Con đâu biết đồng tiền gì.”
“Vậy thì con nói ta nghe,” ông bước tới một bước, “cây trâm này trước khi vào khay của con, nằm ở đâu?”
Vân Đình lùi lại, lưng chạm vào cạnh gương. Cô nhìn cha, nhìn chị, rồi mắt đỏ hoe. “Mẫu thân… mẫu thân bảo con cất kỹ.” Cô líu lưỡi, nước mắt bắt đầu tràn ra. “Người bảo đừng cho ai thấy, đừng để cha thấy. Con hỏi vì sao thì người nói con không cần biết. Con tưởng chỉ là đồ quý, sợ người khác ghen…”
Tiêu Viễn Sơn đứng im rất lâu. Ông nhìn cây trâm, rồi nhìn con gái đang run rẩy, và trong mắt ông có cái gì đó vừa sụp xuống. Ông đưa tay lên day mi tâm, động tác nặng nề.
“Ra ngoài.” Ông nói với Vân Ca, không quay lại. “Để ta hỏi con bé.”
Vân Ca cúi đầu, bước ra hành lang. Nàng khép cánh cửa lại sau lưng, vừa đủ để bên trong không nghe thấy tiếng nàng thở. Gió đêm đưa mùi ngải khô từ đâu tới, ngọt mùi thuốc cũ. Nàng đứng im bên cột gỗ, nghe tiếng Vân Đình nức nở vọng ra qua khe cửa, và trong lòng nàng không có gì giống như thương hại.
Nàng cúi xuống nhìn bàn tay mình. Móng tay cái có một vết xước nhỏ, tự bao giờ không nhớ. Nàng đã tự khép lại đường đi của mình. Không quay đầu được nữa.
Tiếng giày gõ trên phiến đá ngoài hành lang dồn lại một nhịp, rồi dừng hẳn. Cửa viện không đóng, chỉ khép hờ, và Thẩm Ngọc Dung bước vào như thể bà vẫn luôn ở đó — tà áo tím lướt qua ngưỡng cửa, không một tiếng động.
Vân Ca đứng lùi vào bóng cột gỗ, để mẹ kế bước ngang qua mà không nhìn thấy nàng trước.
“Lão gia.” Giọng bà ta cất lên, mềm như tơ nhúng nước. “Đêm khuya thế này, sao người lại ở phòng con gái?”
Tiêu Viễn Sơn không trả lời ngay. Ông còn cầm cây trâm trong tay, ngón cái miết lên hình con chim khắc nổi. Ánh đèn trên bàn trang điểm hắt xuống, con chim trắng như muốn vỗ cánh khỏi vành ngọc.
“Phu nhân biết cây trâm này.” Ông nói.
Thẩm Ngọc Dung đứng cách ông hai bước, hai tay đan trước bụng. Bà nhìn cây trâm, rồi nhìn con gái đang ngồi sụp bên gương, mặt đầy nước mắt. Trong khoảnh khắc ấy, mắt bà lướt qua cửa sổ — và dừng lại nơi Vân Ca đứng trong bóng tối.
“Vân Ca.” Bà gọi, giọng vẫn ngọt. “Con đứng đó làm gì? Vào đây.”
Vân Ca bước vào. Nàng không nhìn Vân Đình, chỉ cúi đầu với cha rồi đứng nép bên khung cửa. Thẩm Ngọc Dung nhìn nàng một nhịp lâu hơn cần thiết, rồi mới quay lại phía chồng.
“Cây trâm này là quà ta nhận được từ ngoài phủ.” Bà nói chậm rãi. “Người ta gửi tới, ta thấy đẹp nên cho con bé. Ta không đọc được hình khắc trên đó — mà có đọc được, ta cũng đâu biết nó của ai. Đồ quý thì cứ quý, lão gia cần gì phải tra tới cùng?”
“Bà bảo con bé giấu ta.” Tiêu Viễn Sơn nói. “Vì sao?”
Thẩm Ngọc Dung cười. Tiếng cười rất khẽ, như tiếng lá rụng xuống nước. “Vì ta sợ chính chuyện này.” Bà ngồi xuống bên mép ghế, tay vuốt lại tà áo. “Lão gia nổi nóng với con bé, rồi người ta lại đổ cho ta tội dạy con không nghiêm. Con ngoan, con đứng dậy đi, đừng khóc nữa. Mắt con đỏ thế kia, mai lấy gì nhìn người ta?”
Vân Đình ngẩng lên, môi run. “Mẫu thân…”
“Ta đây.” Thẩm Ngọc Dung đưa khăn cho con gái, động tác dịu dàng, nhưng mắt bà không rời khỏi Vân Ca. “Có người muốn nhà này ầm lên, có người ngồi rình ngoài cửa nghe lén, rồi nhân lúc ta không có mặt mà dựng chuyện. Lão gia, người hỏi thử xem — ai là người nhắc tới cây trâm trước? Ai là người biết tới con chim trên đồng tiền? Con bé nhà ta mới mười lăm, nó biết gì về mấy thứ ngoài phủ.”
Tiêu Viễn Sơn im. Ông cúi nhìn cây trâm trong tay, rồi nhìn Vân Ca. Trong mắt ông có cái gì đó đang cân lại — không phải nghi ngờ đứa con gái lớn, mà là mỏi. Cái mỏi của một người không muốn biết thêm bất cứ điều gì nữa trong đêm nay.
“Ta không hỏi ai nhắc trước.” Ông nói. “Trâm này ta giữ.”
Thẩm Ngọc Dung ngẩng lên. “Lão gia…”
“Ta giữ.” Ông lặp lại, giọng không to nhưng lạnh hơn lúc trước. “Từ mai, Vân Đình không ra khỏi cổng phủ. Khi nào ta tra ra cây trâm từ đâu tới, khi đó ta nói tiếp.”
Vân Đình bật khóc. “Cha! Con không biết gì hết! Con chỉ là con của người, sao người lại…”
“Đủ rồi.” Thẩm Ngọc Dung đứng dậy, kéo con gái ra sau lưng mình. “Con bé bệnh chưa khỏi, lão gia đừng dọa nó nữa. Có gì sáng mai nói.”
Bà đỡ Vân Đình đứng lên, dìu ra phía cửa. Đi ngang qua Vân Ca, bà dừng lại nửa bước. Không quay đầu, chỉ để câu nói rơi xuống giữa hai người như một hạt cát.
“Con ngoan, tối nay ngủ ngon nhé. Mẫu thân biết con lo cho nhà mình lắm.”
Rồi bà bước ra, tà áo tím khuất sau hành lang. Tiếng chân hai mẹ con xa dần, còn lại mùi hương trên người bà đọng trong phòng — mùi trầm ngọt, thoảng qua như có ai vừa thắp hương cho người chết.
Tiêu Viễn Sơn vẫn đứng bên bàn trang điểm, cây trâm trong tay. Ông nhìn Vân Ca một lúc, rồi nói khàn khàn.
“Con về đi. Khuya rồi.”
Vân Ca vâng một tiếng, bước ra. Nàng đi qua hành lang, qua sân trước, tới khi khuất sau cây hòe già mới dừng lại. Đêm đã lạnh hơn, hơi ẩm từ đất ngấm qua đế giày. Nàng tựa lưng vào thân cây, nghe tiếng côn trùng rỉ rả dưới gốc, và biết mình vừa làm được một việc nhỏ: từ đêm nay, cây trâm kia nằm trong tay cha, còn mẹ con họ Thẩm không còn ngồi chung một chiếu.
Thanh Liên đợi sẵn trước cửa phòng, tay cầm đèn lồng nhỏ. “Tiểu thư, người về rồi. Trời lạnh…”
Nàng chưa nói hết câu thì khựng lại. Trên ngưỡng cửa phòng, dưới khe cửa, một mẩu giấy gấp tư nhét vào rất khéo — chỉ lộ ra một góc trắng, đủ để người bước vào thấy.
Vân Ca cúi xuống, nhặt lên, mở ra dưới ánh đèn của Thanh Liên. Nét chữ xiêu vẹo, viết vội bằng mực pha loãng:
«Cẩn thận. Ôn Quý Phi đã biết ngươi là người của Lục gia.»
Vân Ca đọc câu đó hai lần, ngón tay siết mép giấy. Nàng ngẩng lên nhìn quanh sân — tối đen, không một bóng người, chỉ có tiếng chó nhà ai sủa vọng lại từ xa.
Bình luận