Chương 10: Lần này chàng tự trả lời

Nha môn dân sự nằm cuối phố chợ, ba gian gỗ, mái ngói thấp đến mức người cao phải cúi đầu bước vào. Minh Châu tới lúc trời còn xám, trước cả khi trống điểm giờ Mão. Đêm qua nàng đã chép lại lời ba người thợ thành ba tờ khai riêng, giờ ngồi ở dãy ghế dài ngoài hiên đếm vết nứt trên nền đá cho đỡ sốt ruột.

Ba người thợ đến sau, áo còn mùi cá, đứng co lại một góc như sợ làm bẩn nền. Phúc Sinh đứng cạnh họ, tay khoanh, mắt nhìn thẳng cánh cửa đóng.

"Người ta có gọi tên không, cô nương?" gã thợ trẻ hỏi, giọng khẽ như ăn cắp. Phúc Sinh đứng bên cạnh, không quay đầu: "Gọi thì đứng lên. Đừng để người ta phải gọi hai lần."

"Gọi thì đứng lên. Ta nói trước, ta hỏi gì trả lời nấy, đừng thêm bớt."

"Tôi không thêm đâu. Tôi chỉ sợ nói xong rồi không ai trả tiền."

Minh Châu nhìn gã một nhịp. "Tiền về tay ngươi thì ta mới tính là xong việc."

Trống điểm. Cửa mở. Lưu Thận ngồi sau án, râu điểm bạc, mắt không sắc nhưng chậm, kiểu người nhìn lâu mới nói. Ông ta xếp lại mấy tờ giấy trước mặt rồi mới ngẩng lên.

Trong sân, Tề Duy An đã đứng đó từ bao giờ. Áo quan vận lương phẳng phiu, tóc chải gọn, tay cầm một tập giấy dày. Anh ta không nhìn nàng. Anh ta nhìn Lưu Thận, như người đã thuộc lòng thứ tự mình sẽ nói.

"Đại nhân." Lưu Thận mở lời trước. "Vụ này dân sự, không dính tòa quân. Mời ngồi."

Cả hai bên ngồi. Minh Châu để sổ tay lên đùi, không mở vội.

"Bên nguyên trình trước." Lưu Thận nói.

Nàng đứng dậy, giọng đều. "Thưa đại nhân, kho ghi đã chi đủ tiền công kỳ trước. Ba người này chưa cầm đồng nào." Nàng đưa lời khai ra. "Một người mù chữ, một người tay co quắp không cầm nổi bút. Phòng ghi sổ thương hội từ chối cho xem sổ dầu." Nàng đưa lời khai ba người thợ, đưa bản kê lương tháng có cột chữ ký trống, đưa mảnh giấy góc có dòng mực mảnh.

Lưu Thận cầm mảnh giấy lên, đưa ra cửa sổ cho sáng. "Chữ này. Ai viết?"

"Không rõ. Nó nằm trong xấp giấy kho đưa ra đối chiếu."

"Vậy là không chứng minh được gì." Ông ta đặt xuống, không giọng nặng nhẹ. "Còn lời thợ thì sao. Nghe thử."

Gã thợ trẻ lên tiếng, run mà rõ, kể lại chuyện cái hộp gỗ khắc hình chim, chuyện ấn ngón tay vào giấy rồi không nhận được gì. Gã nói thêm: hộp ấy do người đeo kính ôm ra, không phải quản sự. Người thợ già giơ bàn tay co quắp lên cho Lưu Thận xem. Ông ta nhìn hồi lâu, rồi gật một cái rất khẽ.

Tề Duy An lúc này mới đứng dậy. Anh ta mở tập giấy, giọng ôn hòa như đang trình việc ở nha.

"Đại nhân, khoản chi công đèn biển do quản sự kho đảm trách. Việc ký nhận, việc phát tiền, hạ quan giao cả cho họ. Nếu có sai sót, hạ quan sẽ cho gọi quản sự tới đối chất."

"Quản sự đâu?"

"Hôm nay không tới được. Hạ quan đã sai người đi gọi."

Lưu Thận không vội. Ông ta lật tập giấy của chàng, chậm, từng tờ.

"Tề đại nhân. Trang này ghi khoản chi dầu đèn biển tháng trước, có chữ ký duyệt." Ngón tay ông ta dừng lại. "Chữ ký này là của ai?"

"Thưa, của hạ quan."

"Vậy đại nhân duyệt chi mà không đối chiếu người nhận?"

"Việc phát tiền là của quản sự, đại nhân. Hạ quan duyệt theo bản kê quản sự trình lên."

Lưu Thận đặt tập giấy xuống, hai tay đan vào nhau trên án.

"Ta hỏi một câu nữa. Bản kê quản sự trình lên, có cột chữ ký người nhận không?"

"Thưa... có."

"Cột ấy trống. Đại nhân có thấy không?"

Trong sân im đến mức nghe được tiếng gió lùa qua khe cửa. Tề Duy An đứng yên, tay còn cầm tập giấy. Cổ anh ta đỏ ửng lên tới mang tai.

"Hạ quan... duyệt gấp. Kỳ ấy tàu về dồn dập."

"Duyệt gấp nên không đọc cột cuối." Lưu Thận nói, không phải hỏi.

Tề Duy An không đáp. Anh ta liếc về phía nàng một cái rất nhanh, rồi quay lại án.

"Đại nhân, hạ quan duyệt theo bản kê quản sự trình lên, việc phát tiền hạ quan giao cả cho họ. Nếu có sai, hạ quan sẽ đích thân tra, không để đại nhân phải mất công."

"Tra là việc của đại nhân." Lưu Thận gõ nhẹ ngón tay lên án. "Ta chỉ hỏi: nếu quản sự kia không tới, đại nhân có tự đứng ra giải thích chữ ký của mình không?"

Cả sân chờ. Tề Duy An mở miệng, rồi khép lại. Anh ta đặt tập giấy xuống bàn, chậm rãi, như đặt một vật nặng.

"Đại nhân cho hạ quan ba ngày."

"Ba ngày." Lưu Thận nhắc lại, rồi quay sang nàng. "Bên nguyên, ngươi có giấy tờ chứng minh quyền đứng ra đòi khoản này thay thợ không? Khoản này là tiền công của họ, không phải của ngươi."

Minh Châu đáp ngay, không cần nghĩ: "Thợ ủy quyền cho ta. Họ ở đây, thưa đại nhân."

"Có giấy viết tay không?"

"Chưa. Hôm nay ta tới bằng lời họ."

Lưu Thận gật, vẻ mặt không đổi.

"Vậy ta cho cả hai bên thời hạn. Ba ngày, đại nhân Tề nộp bản giải trình chữ ký và người quản sự. Còn ngươi—" ông ta nhìn nàng, "—ba ngày, nộp giấy đại diện tài sản và giấy ủy quyền của thợ, có người làm chứng. Không có giấy, ta không xử phần tiền. Chỉ xử phần chữ ký."

Ông ta đứng dậy, khép lại tập hồ sơ.

"Ba ngày. Hết hạn, ai thiếu giấy thì người ấy chịu."

Minh Châu cúi đầu. Ra tới hiên, nắng đã lên, chói qua mái ngói. Phúc Sinh theo sau, giọng trầm: "Giấy đại diện tài sản. Bà tính xin ai ký?"

Nàng siết cuộn vải còn quấn trên lòng bàn tay. "Ta tính trước đã. Còn ba ngày."

Ba ngày. Nàng đếm lại trong đầu, ngón tay gõ nhẹ lên gáy sổ.

Ra khỏi cửa nha môn, nắng đã lên tới đỉnh đầu. Phúc Sinh đi bên cạnh, bóng ông đổ dài trên phiến đá ướt. Ông ta vẫn giữ câu hỏi cũ, chỉ đổi cách hỏi: "Giấy đại diện tài sản. Thứ ấy phải có người đứng tên sở hữu ký. Bà đứng tên cái gì?"

"Phần vốn của Lục gia ở bến Đông." Minh Châu đáp, giọng không cao. "Cha ta đứng tên. Ta giữ giấy tờ."

"Vậy thì đi xin cha." Phúc Sinh nói, rồi khựng lại, như tự nghe thấy sự ngây thơ trong câu mình vừa nói. Ông nhìn nàng. "Ông cụ có dễ ký không?"

"Không dễ." Nàng bước xuống bậc đá, chân chạm đất. "Nhưng thứ ta cần không phải chữ ký của ông ấy."

Phúc Sinh không hiểu. Nàng cũng không giải thích. Nàng cần bản gốc khế ước góp vốn, cái ghi rõ ai có quyền quản lý hàng hóa trong ba năm hôn thú. Nếu bản gốc ghi tên nàng ở mục quản lý, thì nàng không cần ai ký thay. Nếu ghi tên cha, nàng phải thuyết phục ông ta — và ông ta sẽ đòi cái giá.

"Thuyền trưởng." Nàng quay lại. "Ông giúp ta một việc. Về bến, bảo ba người thợ kia chiều nay tới phòng trọ ta. Ta cần họ ký giấy ủy quyền, có người làm chứng."

"Người làm chứng thì lấy ai?"

"Ta tìm được."

Phúc Sinh gật đầu, quay đi. Được vài bước, ông ta đứng lại, không quay người lại: "Bà ơi. Cái ông đeo kính ấy, sáng nay ông ta có tới không?"

Minh Châu nhớ lại phòng xét. Người đeo kính có mặt, đứng sau lưng Tề Duy An, mặt như tro nguội, tay ôm một tập giấy mỏng. Không ai gọi ông ta ra khai.

"Có. Nhưng ông ta không mở miệng."

Phúc Sinh "hừ" một tiếng, rồi đi. Bóng ông ta rẽ vào con ngõ dẫn xuống bến, lẫn vào đám phu khuân vác.

Minh Châu đứng lại một mình trước cổng nha. Nàng mở sổ tay, chép lại giờ hẹn, tên người cần tìm, rồi gấp sổ. Vừa cất xong thì một bóng người từ phía trái bước tới, dừng cách nàng hai bước chân — khoảng cách đủ để không ai nói được là thân, đủ gần để câu chuyện không phải chuyện ngoài đường.

"Lục cô nương."

Kính Hành. Áo đã khô, vạt áo thẳng thớm như chưa từng ướt. Anh không mang theo Tang Minh.

"Đô đốc." Nàng cúi đầu, ngang vai.

"Ba ngày." Anh nói, không hỏi nàng có nghe được hay không. "Lưu Thận cho thời hạn ngắn. Ngắn là có ý."

"Ý gì?"

"Ý là ông ta không muốn vụ này kéo dài tới mùa thuế." Kính Hành nhìn về phía cổng nha, rồi lại nhìn nàng. "Cô định xin giấy đại diện của ai?"

"Ta định xin của cha ta." Nàng nói, và thấy mắt anh hơi nheo lại. "Nhưng có thể không cần. Ta cần tìm bản gốc khế ước vốn ở bến Đông. Nếu bản gốc ghi tên ta ở mục quản lý, ta tự đứng ra được."

"Bản gốc ở đâu?"

"Trong kho giấy của Lục gia. Ta biết chỗ." Nàng ngập ngừng. "Nhưng lấy được nó ra khỏi kho là chuyện khác. Cha ta giữ chìa."

Kính Hành im một lúc. Gió từ phía bến thổi lên, mang theo mùi dầu đèn và mùi cá khô. Anh nhìn lên mái nha môn, rồi nói, giọng như đang tính một việc khác hẳn: "Nếu bản gốc ấy có tên cô, thì giấy ủy quyền của thợ cô làm được ngay chiều nay. Nếu không có tên, cô mất thêm một ngày để xoay chữ ký của cha. Còn hai ngày."

"Ta biết."

"Vậy cô định làm gì trước?"

Minh Châu nhìn bàn tay mình, vết hằn chão đã bớt đỏ, chỉ còn một đường mờ. Nàng đã quyết từ lúc bước ra khỏi cửa nha, nhưng nói ra thành lời thì khác.

"Ta sẽ vào kho giấy trước khi trời tối. Cha ta không có ở đó vào giờ này." Nàng ngẩng lên. "Ta lấy bản gốc, mang ra ngoài, rồi tính tiếp."

Kính Hành nhìn nàng một nhịp lâu hơn cần thiết, rồi nói: "Cô tính lấy trộm giấy nhà mình à?"

"Kho giấy Lục gia có người trông không?"

"Có."

"Người trông có biết mặt cô không?"

"Biết."

"Vậy thì cô không lấy được gì mà không ai hay." Anh nói, giọng đều. "Cô vào đó, người trông kho thấy mặt cô là báo cha cô ngay. Cô ra được với bản gốc trong tay, nhưng cha cô có ba ngày để kiện ngược lại là cô tự tiện lấy giấy tờ gia đình."

Nàng im. Anh nói đúng chỗ nàng chưa nghĩ tới.

"Vậy theo Đô đốc thì ta nên làm gì?"

"Không phải việc của ta." Kính Hành đáp, mắt vẫn nhìn về phía cổng nha. "Nhưng nếu cô muốn nghe một người ngoài: đừng lấy trộm. Đòi công khai. Cô có quyền đòi xem khế ước góp vốn của chính mình — chỉ cần cô đứng trước mặt cha cô mà đòi, có người làm chứng."

"Người làm chứng nào?"

"Người cha cô không thể đuổi." Anh nhìn thẳng. "Quan xét đã nhận vụ. Cô xin được lệnh xem giấy tờ. Lưu Thận cho cô ba ngày — xin lệnh trong ba ngày ấy không phải chuyện lớn."

Minh Châu đứng yên. Nàng nhìn con đường trước mặt, rồi nhìn về phía dãy phố dẫn tới kho giấy Lục gia, cách đây bốn con dốc. Nắng đã bắt đầu nghiêng, và nếu nàng không đi bây giờ thì phải đợi tới chiều.

"Đô đốc." Nàng nói. "Cảm ơn Đô đốc đã nói thẳng."

"Ta nói việc, không nói giúp." Anh cúi đầu, ngang vai, như cái cúi đầu của người sắp rời đi. "Tang Minh sẽ ở lại bến tới chiều. Nếu cô cần người đưa giấy lên nha, bảo nó."

Anh quay người, bước về phía đầu dốc. Đi được ba bước, anh dừng lại, không quay đầu: "Nhớ mang theo băng tay. Lòng bàn tay cô còn hằn. Cầm bút ký giấy với tay ấy thì người ta nghĩ cô vừa đánh nhau ở bến."

Rồi anh đi. Bóng áo khuất sau góc phố.

Minh Châu đứng lại một mình, tay siết cuộn vải trong ống tay. Nàng rút sổ ra, ghi một dòng: Xin lệnh xem khế ước gốc — trước giờ Thân. Rồi nàng quay người, đi ngược về phía nha môn, không về kho giấy Lục gia.

Sau lưng nàng, tiếng trống chiều từ một gác nào đó vọng xuống. Nàng đếm được ba tiếng thì cửa nha đã hiện ra trước mặt, và bóng người gác cổng đang đứng dậy khỏi ghế đá, nhìn nàng như nhìn một người vừa quay lại quá sớm.

"Ta muốn gặp Lưu đại nhân." Nàng nói, trước khi người gác kịp mở miệng. "Việc gấp. Trong ba ngày."

Người gác nhìn cuộn vải quấn trên tay nàng, rồi nhìn mặt nàng. "Đại nhân dặn, ai tới xin lệnh xem khế ước thì bảo người ấy chờ ở hiên. Người thứ hai tới trước cô đã ngồi đó rồi."